Yurt Dışında Kültürel Görgü Kuralları: Saygılı Seyahat İçin Bölge Bölge Rehber

Kibar davranış için dünya çapında tek bir standart yoktur. Birleşmiş Milletler'in turizm kurumu olan UN Tourism (eski adıyla UNWTO), Küresel Turizm Etik İlkeleri Sözleşmesi'nde gezginlerin "tüm halkların sosyal ve kültürel gelenek ve uygulamalarına saygı göstermesi" gerektiğini ve davranışlarını "ev sahibi bölge ve ülkelerin özellikleri ve gelenekleriyle uyum içinde, bu ülkelerin yasa, uygulama ve geleneklerine saygı göstererek" sürdürmesi gerektiğini belirtiyor. Sözleşme ayrıca destinasyonların dini yapı ve anıtları ziyaretçilere açık tutmasını istiyor, ancak bunu "ibadetin olağan ihtiyaçlarına halel getirmeksizin" yapmaları şartıyla; bu da söz konusu mekânların namaz veya tören sırasında erişime kapatılabileceği anlamına geliyor.

Japonya: Eğilerek selamlama, ayakkabılar ve bahşiş

Japonya'nın resmi turizm sitesi japan.travel, eğilerek selamlamayı (ojigi) standart selamlaşma biçimi olarak listeliyor ve Japonların günlük etkileşimlerde sarılma veya el sıkışma gibi fiziksel temasa genellikle daha mesafeli yaklaştığını not düşüyor. Evlere, tapınaklara, kaplıcalara (onsen) ve bazı restoranlara girerken ayakkabılar çıkarılıyor. Yemeklerde, yemekten önce "itadakimasu", sonrasında ise "gochisosama desu" demek âdet haline gelmiş durumda; ayrıca yemeğe başlamadan önce herkesin servisinin gelmesinin beklenmesi gerekiyor.

National Geographic'in Japon görgü kuralları rehberi, çubuklarla ilgili özel kurallar da ekliyor: yemeği asla bir çift yemek çubuğundan diğerine doğrudan aktarmayın ve çubukları asla pirinç kâsesine dik biçimde saplayıp bırakmayın, çünkü her iki davranış da cenaze törenlerini çağrıştırıyor. National Geographic, Japonya'da bahşişin restoranlar, oteller, taksiler ve kuaförler dahil olmak üzere pratikte neredeyse hiç var olmadığını belirtiyor ve bunun, bir çalışanın maaşının yetersiz olduğu izlenimi vererek gücendirici bile olabileceğini not düşüyor. Onsen banyosu konusunda ise aynı National Geographic rehberi üç kural sıralıyor: çıplak yıkanmak, suya girmeden önce sabunla iyice yıkanmak ve saç ile başı suya değdirmemek; ayrıca geleneksel olarak birçok onsende dövmelerin yasak olduğunu, ancak bazı mekânların artık bandajla kapatılmasına izin verdiğini veya dövmeli ziyaretçileri kabul ettiğini ekliyor.

Tayland: Tapınaklar, ayaklar ve baş

Tayland Turizm Otoritesi'nin (TAT) resmi basın bürosu, kıyafet şartlarını belirten bir tapınak görgü kuralları rehberi yayımlıyor: erkeklerin kollu bir gömlek ve uzun pantolon ya da diz hizasını kapatan şortlar giymesi, kadınların ise kollu bir üst ve dizden uzun bir etek giymesi gerekiyor — mayo ve dar/açık kıyafetlere izin verilmiyor. Tapınak binalarına girmeden önce ayakkabıların çıkarılması gerekiyor; dışarıda ayakkabı rafları bulunuyor. Ziyaretçilerin oturduklarında ayaklarını Buda heykellerinden uzağa doğru yöneltmeleri isteniyor, zira bu bağlamda ayaklar vücudun "en aşağı" kısmı sayılıyor; ayrıca saygı göstergesi olarak girişte şapka ve güneş gözlüklerinin çıkarılması gerekiyor.

Aynı TAT rehberi, kadınların rahiplere veya onların cübbelerine dokunmaması gerektiğini belirtiyor; bir kadının bir rahibe bir şey vermesi gerekirse, bunu bir erkek aracılığıyla iletmesi ya da eşyayı rahibin alabileceği bir yere bırakması gerekiyor. Fotoğraf çekimine genel olarak izin veriliyor, ancak ziyaretçilerin ibadet edenleri rahatsız etmemeleri, kendilerini bir Buda heykelinin üzerinde bir konuma getirmemeleri ve kutsal nesnelerin etrafında saat yönünde yürüyerek bir heykele sırtlarını dönmemeleri gerektiği belirtiliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri: Kıyafet ve kamusal alanda şefkat gösterisi

Rough Guides tarafından BAE için derlenen rehber, otel havuzları dışında tüm ziyaretçilerden sade giyim beklendiğini belirtiyor; kısa eteklerin, dekolte üstlerin ve erkekler için şortların, alışveriş merkezleri ve çarşılar gibi kamusal alanlarda olumsuz dikkat çekebileceğini not düşüyor. Çiftler arasında kamusal alanda romantik gösteriler "kesinlikle tavsiye edilmiyor"; rehber, el ele tutuşmanın veya yanaktan kısa bir öpücüğün "muhtemelen tam sınırında kabul edilebilir" olduğunu ama bundan fazlasının hukuki sorun riski taşıdığını belirtiyor. Rehber ayrıca bir Emirat kadınla, kadın önce elini uzatmadıkça el sıkışmamayı tavsiye ediyor ve Güney Asya yemek geleneğiyle de örtüşen bir norm olarak, yemek yeme ve içme için sağ elin kullanılmasını öneriyor.

Yurt dışında işe yaramayan el hareketleri

Seyahat sektöründen Remitly'nin yurt dışında anlamı değişen el hareketlerine dair hazırladığı açıklayıcı içerik, sıkça kullanılan ve ters tepebilecek birkaç işareti sıralıyor. Batı'nın büyük bölümünde onay anlamına gelen başparmak yukarı işareti, Irak ve Afganistan'da orta parmak göstermeye benzer biçimde "son derece hakaret içeren" bir hareket olarak tanımlanıyor ve Latin Amerika'nın bazı kesimlerinde kaba sayılıyor. Açık avuç içiyle el sallama hareketi, Avrupa ve Asya'nın bazı bölgelerinde "hayır" veya "dur" anlamına gelebiliyor; Yunanistan'da ise moutza olarak bilinen, açık avucun birine doğru itilmesi şeklindeki özel hareket "son derece hakaret içeren" olarak nitelendiriliyor. Baş hareketleri de farklılık gösteriyor: Bulgaristan ve Balkanlar'ın bazı kesimlerinde olağan evet/hayır baş sallama hareketi tersine dönüyor, Hindistan'da ise yana doğru baş sallama hareketi bağlama göre evet, belki ya da sadece "dinliyorum" anlamına gelebiliyor.

• Dini mekânlara gitmeden önce yalnızca genel şehir normlarına değil, ülkeye özgü kıyafet ve davranış kurallarına da bakın.
• İnsanları veya ibadet edenleri fotoğraflamadan önce izin isteyin ve bir dini heykel veya imgenin üzerinden fotoğraf çekmekten kaçının.
• Bahşişi evrensel bir alışkanlık değil, yerel bir gelenek olarak görün — Japonya'da hoş karşılanmazken birçok başka ülkede beklenir.
• Yerel kullanımı bilmediğiniz sürece Orta Doğu, Afrika'nın bazı kesimleri, Latin Amerika ve Yunanistan'da başparmak yukarı işaretinden ve açık avuçla el sallamaktan kaçının.
• BAE, Güney Asya veya benzer bölgelerde yemek yemeden önce sağ el/sol el yeme geleneklerini araştırın.