El Niño Güçlenirken Kelvin Dalgası Batı Kıyısı'nda Deniz Seviyesini 30 Santimetreye Kadar Yükseltti

PBS NewsHour'da yayımlanan bir Associated Press haberine göre, tropik bölgelerden kuzeye hareket eden normalden daha sıcak bir okyanus suyu darbesi olan Kelvin dalgası nedeniyle, ABD Batı Kıyısı boyunca deniz seviyeleri Ekim 2026 başından itibaren kabaca 15 santimetre ile 30 santimetre arasında yükseldi. Araştırmacılar olayı, ekvatoral Pasifik'in periyodik olarak ısınmasını ifade eden ve tipik olarak tropik bölgelerden uzak alanlarda deniz seviyelerini ve okyanus sıcaklıklarını yükselten bu kışın kuvvetli El Niño'suyla ilişkilendiriyor.

Kelvin dalgası gerçekte nedir

Kelvin dalgası, bir tsunami gibi kırılan bir dalga değildir. Okyanus bilimciler bunu, kıyıdan kabaca 20 ile 32 kilometre açıkta ve yaklaşık 200 metre derinlikte, kıyı şeridine çarpmak yerine kıyı boyunca ilerleyen geniş, alçak bir sıcak su kabarıklığı olarak tanımlıyor. PBS/AP haberi bu etkiyi, bir depremde küvette veya havuzda suyun çalkalanmasına benzetiyor. Mevcut dalga, günde tahmini 240 kilometre hızla kuzeye hareket ediyor.

NOAA Balıkçılık Ekosistem Bilimi Bölümü'nden araştırmacı okyanus bilimci Michael Jacox ve ABD Jeolojik Araştırma Kurumu'ndan araştırmacı okyanus bilimci Sean Vitousek, PBS/AP haberinde dalganın kıyı boyunca ilerleyişini takip eden bilim adamları arasında yer alıyor.

Bunun El Niño ile bağlantısı neden kuruluyor

Kelvin dalgaları El Niño olayları sırasında düzenli olarak meydana gelir, ancak araştırmacılar bu kışın kuvvetli El Niño'sunun etkilerini şiddetlendirebileceğini söylüyor. PBS/AP haberi, geçmişteki büyük El Niño yıllarının —1982-83, 1997-98 ve 2015-16— Batı Kıyısı'nda rekor kıyı erozyonuyla ilişkilendirildiğini belirtiyor. Mevcut olayı takip eden bilim adamları, bu El Niño'nun toplamda kabaca beş ile altı Kelvin dalgası üreteceğini ve etkinliğin Ekim 2026'dan Şubat 2027'ye kadar süreceğini öngörüyor.

NASA'nın ajansın deniz seviyesi değişimi bilim ekibine liderlik eden Jet Propulsion Laboratory'si, El Niño'yu daha genel olarak, kısmen daha sıcak suyun termal genişlemesinden kaynaklanan, ekvatoral Pasifik boyunca normalden yüksek deniz seviyeleri ve daha sıcak okyanus sıcaklıklarıyla işaretlenen bir iklim modeli olarak tanımlıyor. Bir NASA/JPL analizinde adı geçen NASA bilim adamı Ben Hamlington ve Hawaii Üniversitesi'nden okyanus bilimci Phil Thompson, kuvvetli El Niño kışlarını Kuzey ve Güney Amerika Pasifik kıyılarında kıyı yüksek gelgit sellerinin olasılığının artmasıyla ilişkilendirdi.

Körfez Bölgesi'nde kral gelgitler ek bir katman daha ekliyor

San Francisco Körfez Bölgesi'nde, Kelvin dalgasının etkisi mevsimsel kral gelgitlerle birleşiyor. CBS News'in San Francisco şubesi, Aralık 2026 gelgitlerinin 2,23 metreye (7,33 fit) ulaşmasının öngörüldüğünü bildirdi; haberin başlığında bu, Körfez Bölgesi'nde 18 yılın en yüksek kral gelgiti olarak tanımlanıyor, ancak 27 Ocak 1983'te belirlenen 2,44 metrelik (8 fit) tüm zamanların San Francisco rekorunun hâlâ altında.

CBS SF haberine göre, bu kış birkaç faktör çakışıyor: Dünya, Ocak ayı başında Güneş'e en yakın noktasına ulaşıyor, Ay perige noktasına ulaşıyor ve 18,6 yıllık bir Ay sallanma döngüsü şu anda haberin 'güçlendirilmiş evre' dediği aşamada bulunuyor. El Niño'nun daha sıcak suyu, geçtiğimiz yüzyılda iklim değişikliğine bağlı en az 20 santimetrelik (8 inç) uzun vadeli deniz seviyesi yükselişinin üzerine, termal genişleme yoluyla ek yükseklik katıyor.

Yetkililerin izlediği konular

Yerel yönetimler birleşik etkileri izliyor. PBS/AP haberi, Orange County Denetçisi Katrina Foley'nin ofisinde kurmay başyardımcısı olan Alyssa Napuri'yi, dalganın olası kıyı seli ve erozyon etkileri açısından ilerleyişini takip eden yerel yetkililer arasında zikrediyor.

NASA'nın, JPL liderliğindeki bilim ekibiyle yürüttüğü önceki deniz seviyesi analizi, 2030'lara kadar yolları su basan ve alçak binalara taşan yüksek gelgit sellerinin Amerika kıtalarının Pasifik kıyıları boyunca daha sık hale gelebileceğini öngördü — El Niño yıllarının geçici olarak hızlandırması beklenen bir eğilim.