Hernieuwbare energie zet natuurlijke stromen — zonnelicht, wind, water en warmte — rechtstreeks om in elektriciteit met behulp van turbines, fotovoltaïsche cellen en generatoren, zonder brandstof te verbranden. In 2025 voorzag hernieuwbare energie 34% van de wereldwijde elektriciteitsopwekking, tegenover 23% tien jaar eerder, en staat op het punt steenkool als grootste energiebron voorbij te streven, volgens het Internationaal Energieagentschap.
Deze versie is een machinevertaling van het origineel (English). Lees het origineel
Hernieuwbare energie komt uit bronnen die zich natuurlijk regenereren op een menselijke tijdschaal — zonnelicht, wind, stromend water, warmte in de aarde en organisch materiaal. In tegenstelling tot steenkool, olie, gas of kernbrandstof worden deze bronnen niet verbrand of verbruikt; energiecentrales vangen in plaats daarvan energie op die al in de omgeving beweegt en zetten deze om in elektriciteit.
Hoe elke technologie natuur omzet in elektriciteit
Windturbines gebruiken bladen die op vliegtuigvleugels zijn gevormd. Als wind erover gaat, creëert het drukverschil aan elke kant een lift die een rotor doet draaien. De rotor draait een generator — direct of via een tandwielkast die de rotatie versnelt — en deze mechanische rotatie produceert elektriciteit, die via een transformatorstation naar het net wordt gestuurd, volgens het U.S. Department of Energy.
Zonnepanelen werken anders: ze hebben geen bewegende delen. Silicium-zonnecellen worden zo behandeld dat één laag een positieve lading heeft en een ander een negatieve lading. Als zonlicht op de cel valt, slaan fotonen elektronen los, en deze elektronenstroom — het fotovoltaïsche effect — creëert gelijkstroom (DC) elektriciteit. Omdat huishoudens en de meeste netten op wisselstroom (AC) draaien, converteert een inverter het vermogen voordat het wordt gebruikt.
Waterkrachtcentrales gebruiken de kracht van vallend of stromend water om een turbine te draaien die is verbonden met een generator, hetzelfde basisprincipe als wind maar met behulp van het gewicht en de beweging van water in plaats van lucht. Geothermische centrales benutten warmte die onder de grond is opgeslagen om stoom op te wekken die een turbine aandrijft, terwijl bio-energiecentrales organisch materiaal zoals oogstresten of hout verbranden om warmte op te wekken die in elektriciteit wordt omgezet.
Hernieuwbare energie loopt in op steenkool
Volgens het Global Energy Review van het Internationaal Energieagentschap voorzag hernieuwbare energie 34% van de mondiale elektriciteitsopwekking in 2025, tegenover 32% in 2024 en 23% tien jaar eerder. Gecombineerd met kernenergie bereikten emissieloze bronnen 43% van de mondiale opwekking in 2025 — het hoogste aandeel in vijftig jaar, aldus het IEA.
Alleen zonne-energie draaide ongeveer 600 terawattuur opwekking bij in 2025, de grootste jaarlijkse stijging ooit, meldde het IEA. Wind en zonne-energie samen bereikten 17% van de mondiale elektriciteitsopwekking, tegenover ongeveer 5% tien jaar eerder. Het IEA zei dat de mondiale hernieuwbare elektriciteitsopwekking in 2025 'vrijwel gelijk was aan' steenkoolgestookte opwekking, terwijl steenkoolgestookte opwekking zelf met ongeveer 0,5% daalde — de eerste daling buiten een crisisperiode sinds 2015.
Waarom variabiliteit de centrale technische uitdaging is
Wind- en zonne-output stijgt en daalt met het weer en daglicht, dus netoperators hebben andere hulpmiddelen nodig om het aanbod op elk moment op de vraag afgestemd te houden.
Batterijen zijn een van de belangrijkste hulpmiddelen geworden om deze schommelingen af te vlakken. Wereldwijde batterijopslagcapaciteitsuitbreidingen bereikten 108 GW in 2025, ongeveer 40% hoger dan in 2024, volgens het IEA. China voegde iets meer dan 63 GW toe en de Verenigde Staten 19 GW, een toename van 60% jaar-op-jaar. In Californië is batterijopslag gegaan van het voorzien van minder dan 1% van de netto-op-uur-nettuitbalansingingsbehoeften vijf jaar geleden naar meer dan 60% in het eerste kwartaal van 2026, aldus het IEA.
Wat komt er volgende
Het IEA projecteert dat tussen 2025 en 2030 wereldwijd 4.600 GW nieuwe hernieuwbare capaciteit wordt geïnstalleerd — ruwweg het dubbele van wat in de vorige vijf jaar werd toegevoegd — met zonne-energie goed voor bijna 80% van die groei. De mondiale hernieuwbare elektriciteitsopwekking zal naar verwachting met 60% stijgen, van 9.900 terawattuur in 2024 naar 16.200 terawattuur in 2030, wat het hernieuwbare aandeel van wereldwijde elektriciteit op 43% brengt.
De mondiale hernieuwbare elektriciteitsopwekking was in 2025 vrijwel gelijk aan steenkoolgestookte opwekking.
— Internationaal Energieagentschap, Global Energy Review 2026
Vragen
Wat telt als hernieuwbare energie?
Bronnen die zich natuurlijk regenereren en niet worden verbruikt als ze voor stroomopwekking worden gebruikt, vooral zonnelicht (zonne-energie), wind, stromend water (waterkracht), ondergrondse warmte (geothermisch) en organisch materiaal (bio-energie).
Welk aandeel van de wereldwijde elektriciteit komt vandaag van hernieuwbare energie?
Hernieuwbare energie voorzag in 2025 34% van de mondiale elektriciteitsopwekking, tegenover 32% in 2024 en 23% tien jaar eerder, volgens het Global Energy Review van het IEA.
Zonlicht dat op behandelde siliciumcellen valt, slaat elektronen los en creëert een stroom van gelijkstroom (het fotovoltaïsche effect); een inverter zet dit vervolgens om in de wisselstroom die door huizen en netten wordt gebruikt.
Waarom is batterijopslag belangrijk voor hernieuwbare energie?
Omdat wind- en zonne-output variëert met weer en daglicht, slaan batterijen overschutstroom op en geven deze op aanvraag af, wat netoperators helpt aanbod en vraag in evenwicht te houden; wereldwijde batterijaanvoegingen groeiden in 2025 met ongeveer 40%, volgens het IEA.
Zal hernieuwbare energie steenkool als 's werelds grootste elektriciteitsbron voorbijstreven?
Het IEA meldde dat de mondiale hernieuwbare elektriciteitsopwekking in 2025 vrijwel gelijk was aan steenkoolgestookte opwekking en projecteert dat hernieuwbare energie tegen 2030 43% van de mondiale elektriciteitsopwekking zal bereiken, ver boven het dalende aandeel van steenkool.
Dit stuk is gemaakt met kunstmatige intelligentie en vóór publicatie automatisch op bronnen gecontroleerd. Ziet u een fout, vraag dan om een correctie. Correctie of weerwoord aanvragen · Hoe we dit maken
Fotosynthese is het proces waarbij planten, algen en enkele bacteriën zonlicht, water en kooldioxide gebruiken om suiker en zuurstof te produceren. Het gebeurt in twee gekoppelde stadia in chloroplasten: lichtsafhankelijke reacties die zonne-energie opvangen, en de Calvincyclus die die energie gebruikt om koolhydraten op te bouwen.
Vaccins werken door het immuunsysteem een onschadelijk stukje van een ziekteverwekker – een antigeen genoemd – te laten zien, zodat het lichaam antilichamen en geheugencellen bouwt zonder de daadwerkelijke ziekte te lijden. Om een vaccin tot dat punt te brengen zijn jaren preklinische testen en drie fasen van menselijke proeven nodig voordat regelaars zoals de FDA het goedkeuren. Volledige bescherming na vaccinatie duurt meestal enkele weken, omdat het immuunsysteem tijd nodig heeft om duurzame verdedigingsmechanismen op te bouwen.
Warhound, mede-opgericht door Ben Lamm van Colossal Biosciences en Palmer Luckey van Anduril, haalde op 22 oktober 2026 200 miljoen dollar op om honden genetisch aan te passen en te klonen voor het Amerikaanse leger, met als doel erfelijke ziektes uit rassen zoals de Belgische Malinois te verwijderen. Onafhankelijke wetenschappers stellen dat de genetische doelen technisch haalbaar zijn, maar bioethici waarschuwen dat klonen nog steeds inefficiënt is en onopgeloste vragen over dierenwelzijn en regelgeving opwerpt.
Schrikkelseconden, de één-seconde-aanpassingen die sinds 1972 worden gebruikt om klokken in lijn met de aardrotatie te houden, zullen volledig worden gestopt. De wereldautoriteit voor tijdmeting, het International Bureau of Weights and Measures (BIPM), bevestigde op 15 oktober 2026 dat continue UTC op 20 mei 2027 van kracht wordt. De maatregel, die in 2022 in principe was overeengekomen, werd versneld nadat deskundigen een groeiend risico op een disruptieve "negatieve" schrikkelseconde hebben gemarkeerd.
