Jak rozwijać myślenie krytyczne i logiczne rozumowanie: przewodnik krok po kroku

Myślenie krytyczne jest definiowane przez Fundację Myślenia Krytycznego jako intelektualnie zdyscyplinowany proces aktywnego i umiejętnego konceptualizowania, stosowania, analizowania, syntetyzowania i oceniania informacji zebranych z obserwacji, doświadczenia lub rozumowania, aby kierować przekonaniami i działaniami. Fundacja podkreśla, że umiejętność nigdy nie jest "doskonała" - to całożyciowa praktyka wymagająca świadomości własnych uprzedzeń i ograniczeń.

Z czego na rzeczywistość składa się ta umiejętność

Zgodnie z Fundacją Myślenia Krytycznego, każdy akt rozumowania zawiera te same podstawowe elementy: cel lub zadanie, pytanie lub problem będący przedmiotem dyskusji, leżące u podstaw założenia, używane pojęcia, dowody lub dane, interpretacje i wnioski wyciągnięte z tych dowodów, wynikające z nich implikacje oraz punkt widzenia lub ramy odniesienia, z których korzysta myślący. Badanie tych elementów, a nie tylko przyjęcie wniosku, to to, co odróżnia myślenie krytyczne od zwykłej opinii.

Powiązane badanie opublikowane w recenzowanym piśmie i cytowane w badaniach dotyczących edukacji medycznej i opieki zdrowotnej wykorzystuje ramy opracowane przez badaczy Eldera i Paula, którzy definiują myślenie krytyczne jako zdolność do stosowania najbardziej odpowiedniego rozumowania w danej sytuacji, ocenianą względem dziewięciu standardów intelektualnych: jasności, dokładności, precyzji, trafności, głębi, szerokości, logiki, znaczenia i uczciwości.

Kroki do rozwinięcia umiejętności

1. Określ dokładnie pytanie lub problem przed próbą udzielenia odpowiedzi. Fundacja Myślenia Krytycznego wymienia "cel, problem lub pytanie będące przedmiotem dyskusji" jako pierwszy element rozumowania - niejasne pytania prowadzą do niejasnego myślenia.
2. Zidentyfikuj założenia i koncepcje stojące za argumentem, czy to twoje własne, czy kogoś innego, zamiast przechodzić od razu do wniosku.
3. Oddziel dowody od interpretacji. Zapytaj, jakie dane lub obserwacje faktycznie potwierdzają wniosek, a jaka część to wnioskowanie lub opinia.
4. Sprawdź rozumowanie względem standardów intelektualnych - czy jest jasne, dokładne, precyzyjne, trafne, logiczne i uczciwe - zamiast tylko pytać, czy "czuje się" dobrze.
5. Używaj sokratejskich pytań do siebie. Badanie 144 studentów opieki zdrowotnej wykazało, że stopniowo trudniejsze pytania - pytania proceduralne z faktyczną odpowiedzią, pytania preferencyjne bez jednej poprawnej odpowiedzi i pytania oceniające wymagające integracji wiedzy - pomogły studentom uzasadnić lub zmienić własne przekonania i poprawiły ich wyniki w zakresie jasności i logiki między pierwszą a drugą oceną (p<0,05).
6. Sprawdzaj argumenty pod kątem powszechnych błędów logicznych, takich jak fałszywa dychotomia, odwołanie się do emocji, ekwiwokacja, odwołanie się do bandwagonu i fałszywa analogia, które przewodnik biblioteki Uniwersytetu Saskatchewan dotyczący rozumowania opisuje jako główne sposoby, w które argumenty zawodzą, nawet jeśli brzmią przekonywająco.
7. Ćwicz poprzez aktywne, a nie pasywne metody. Przegląd badań szkolnictwa wyższego wykazał, że uczenie się oparte na problemach, studia przypadków i wspólna praca grupowa były powiązane z silniejszym rozwojem myślenia krytycznego niż tradycyjne wykłady, ponieważ wymuszają zaangażowanie w rzeczywiste argumenty, a nie zapamiętane odpowiedzi.
8. Wspieraj podstawy kognitywne. Taki sam przegląd wykazał, że jakość snu, aktywność fizyczna, kontrola uwagi i metapoznanie - nawyk monitorowania własnego myślenia - były powtarzającymi się czynnikami psychologicznymi i fizjologicznymi stojącymi za rozwojem tej umiejętności.
9. Ponownie odwiedź i zmień wnioski. Badanie studentów opieki zdrowotnej wykazało mierzalną poprawę dopiero po powtarzającej się praktyce ze sprzężeniem zwrotnym, a nie po jednym ćwiczeniu, co sugeruje, że umiejętność rozwija się kumulacyjnie, a nie natychmiast.

Typowe pułapki logicznego rozumowania, na które trzeba uważać

Samouczek dotyczący myślenia krytycznego Uniwersytetu Saskatchewan ujmuje logiczne rozumowanie jako narzędzie do oceny argumentów, a nie gwarancję prawdy, ponieważ pozostaje podatne na uprzedzenia i niekompletne informacje. Przewodnik wyróżnia pięć błędów logicznych, które powszechnie podważają w inny sposób wiarygodnie brzmiące argumenty.

• Fałszywa dychotomia - przedstawienie tylko dwóch opcji i ignorowanie innych alternatyw.
• Odwołanie się do emocji - używanie uczuć zamiast faktów lub dowodów do przekonania.
• Ekwiwokacja - używanie dwuznacznego języka, dzięki czemu termin zmienia znaczenie w trakcie argumentacji.
• Odwołanie się do bandwagonu - traktowanie popularności lub konsensusu jako dowodu poprawności.
• Fałszywa analogia - wyciągnięcie wniosku z powierzchownego podobieństwa między dwiema w inny sposób różnymi rzeczami.

Co badania mówią o wpływie na rozwój

Przegląd badań szkolnictwa wyższego podzielił czynniki wpływające na rozwój myślenia krytycznego na pięć kategorii, mierzone udziałem przejrzanej literatury, która omówiła każdą z nich.

Przegląd ostrzegł również, że nadmierne poleganie na narzędziach cyfrowych i wyszukiwarkach może zmniejszyć aktywne zaangażowanie w informacje, które badacze powiązali ze słabszym niezależnym rozumowaniem, chyba że zostanie to zrównoważone celową praktyką metapoznawczą.