Jak działają wybory demokratyczne: systemy wyborcze, proces i reprezentacja

Wybory są często opisywane po prostu jako dzień, w którym obywatele 'idą i głosują', ale mechanika tego aktu determinuje, kto faktycznie będzie rządził. Dwa kraje mogą przeprowadzić głosowanie w tym samym dniu, z podobną frekwencją i uzyskać całkowicie różne parlamenty — ponieważ reguła przekształcania głosów w mandaty, znana jako system wyborczy, jest inna.

Trzy główne rodziny systemów wyborczych

Według sieci Electoral Knowledge Network (ACE), projektu prowadzonego wspólnie przez Międzynarodowy IDEA, Organizację Narodów Zjednoczonych i inne organy wspierające wybory, systemy wyborcze dzielą się na trzy główne rodziny oraz mniejszą grupę systemów, które nie pasują do żadnej z nich.

• Systemy pluralności/większości: kandydat lub partia mająca największą liczbę głosów w okręgu wyborczym wygrywa mandat, niezależnie od tego, czy stanowi to absolutną większość. First Past the Post (FPTP) jest najprostszą wersją i jest używana w większości byłych kolonii brytyjskich; dwurundowy system (TRS) przewiduje runę deszczową między czołowymi kandydatami, jeśli nikt nie osiągnie 50% w pierwszej rundzie.
• Reprezentacja proporcjonalna (PR): mandaty są dzielone między partie mniej więcej zgodnie z ich udziałem w głosach. W systemie List PR wyborcy wybierają listę partyjną, a mandaty rozdzielane są za pomocą formuły matematycznej, takiej jak metoda d'Hondta lub Sainte-Laguë; system jednego głosu przenoszalnego (STV) pozwala wyborcom rankingować poszczególnych kandydatów w okręgach wielomandatowych.
• Systemy mieszane: łączą oni poziom pluralności z poziomem proporcjonalnym. W systemach Mixed Member Proportional (MMP) mandaty proporcjonalne kompensują wszelką nieproporcjonalność utworzoną przez mandaty pluralności; w systemach równoległych dwa poziomy obliczane są niezależnie, bez takiej korygacji.

ACE wymienia również czwartą, mniejszą grupę systemów stosowanych w określonych krajach, w tym system jednego głosu nieprzenoszalnego (SNTV), głos ograniczony (LV) i rachunek Bordy (BC).

Dlaczego system się liczy: wielkość okręgu i progi

Dwa ustawienia techniczne wykonują większość pracy w określeniu, jak proporcjonalny będzie wynik wyborów, zgodnie z materiałami ACE dotyczącymi projektowania systemu wyborczego. Wielkość okręgu to liczba mandatów wybieranych z jednego okręgu: wielkość jeden daje wynik 'zwycięzca bierze wszystko', podczas gdy większe wielkości pozwalają mniejszym partiom zdobywać mandaty. Próg wyborczy to minimalna liczba głosów, ustanowiona w prawie kraju, którą partia musi osiągnąć, zanim będzie mogła otrzymać jakiekolwiek mandaty, urządzenie ogólnie przeznaczone do ograniczenia liczby partii wchodzących do parlamentu.

Gerrymandering odnosi się do celowego rysowania granic okręgów wyborczych w celu faworyzowania szans wyborczych jednej partii, jak opisano w angielskojęzycznym wpisie Wikipedii o systemach wyborczych.

Które systemy są używane gdzie

Partyjny system PR na listach to najczęściej używany system na świecie, zgodnie ze streszczeniem akademickich badań systemów wyborczych w Wikipedii, w około 80 krajach używane jest jakieś jego wariantu; system został po raz pierwszy przyjęty na poziomie krajowym przez Belgię w 1900 roku. FPTP jest używany w ponad 50 krajach, skoncentrowanych wśród byłych terytoriów brytyjskich, podczas gdy systemy dwurundowe są powszechne w wyborach prezydenckich, używane w około 88 krajach do tego celu. Systemy mieszane działają w krajach takich jak Niemcy i Nowa Zelandia, podczas gdy STV jest używana w Irlandii, na Malcie i w niektórych wyborach australijskich.

Od rejestracji do wyniku certyfikowanego

Wybór formuły głosowania to tylko jedna część przeprowadzenia wyborów. Komisja Poselska ds. Wyborów w USA opisuje stronę liczenia głosów w procesie jako przechodzenie przez odrębne, kolejne etapy, chociaż konkretne zasady różnią się w zależności od kraju i, w Stanach Zjednoczonych, od stanu.

1. Przygotowanie i rejestracja: uprawnieni obywatele potwierdzają status swojej rejestracji przed głosowaniem; uprawnienie zwykle wymaga obywatelstwa, minimalnego wieku i zamieszkania w danej jurysdykcji.
2. Głosowanie: karty do głosowania są oddawane osobiście, pocztą lub wcześnie, w zależności od zasad jurysdykcji, zgodnie z procedurami mającymi na celu utrzymanie bezpiecznego łańcucha dostaw.
3. Raportowanie: w noc wyborów urzędnicy ujawniają wyniki liczenia głosów, które są opisywane jako nieoficjalne, nawet jeśli wszystkie obwody złożyły raporty, zgodnie z EAC.
4. Badanie: urzędnicy agregują i uzgadniają każdą ważną kartę do głosowania na wszystkich metodach głosowania — pocztą, wcześnie, w dzień wyborów i uzupełniające — sprawdzając, czy sumy głosów odpowiadają liczbie osób zarejestrowanych jako oddały głos.
5. Certyfikacja: wyznaczona władza (która różni się w zależności od jurysdykcji) podpisuje formalny zaświadczenie, że skontrolowane sumy są pełnym i dokładnym zapisem oddanych głosów, czasami po audytach lub przeliczeniach wymaganych przez prawo.

Reprezentacja nie jest automatyczna

Żaden z tych mechanizmów nie gwarantuje, że parlament odzwierciedla elektorat. Wytyczne ACE dotyczące projektowania systemu wyborczego ujmują podstawowy kompromis jako jeden z kilku, często konkurencyjnych celów: zapewnienie reprezentacji, utrzymanie wyborów prostych i dostępnych dla wyborców oraz umożliwienie wyborcom pociągnięcia poszczególnych przedstawicieli do odpowiedzialności. Systemy większościowe zwykle wytwarzają wyraźniejszą odpowiedzialność i silniejsze więzi lokalne między wyborce a jednym przedstawicielem, podczas gdy systemy PR zwykle wytwarzają parlamenty, których skład partyjny dokładniej śledzi krajowy udział głosów — wybór między tymi dwoma pociąga za sobą kompromis jednego celu dla drugiego, a nie osiągnięcie obu jednocześnie.